Meerjarenbegroting gemeente Zutphen 2021 - 2024

24-11-2020

Op dinsdag 10 november heeft de gemeenteraad unaniem ingestemd met de voorgestelde meerjarenbegroting 2021 – 2024. Wethouder Harry Matser is blij dat de begroting unaniem is aangenomen door de gemeenteraad.

College, ambtelijke ondersteuning en de gemeenteraad hebben een zorgvuldig proces doorlopen waarin op verschillende momenten kon worden bijgestuurd. We moesten voor het derde jaar op rij flink bezuinigen omdat er tekorten ontstaan. Dit komt vooral door een grotere vraag om ondersteuning in het Sociaal Domein, de bezuinigingen vanuit het Rijk en nieuwe taken die vanuit het Rijk zijn overgedragen aan de gemeente met te weinig geld. Inmiddels is er in de afgelopen drie begrotingen ruim 18 miljoen omgebogen. Deze enorme bezuinigingen en lastenverzwaringen hebben ertoe geleid dat de gemeente Zutphen dit jaar een structureel sluitende meerjarenbegroting kan presenteren. Ik bedank iedereen die mee heeft gedacht en gewerkt om dit voor elkaar te maken. Daar ben ik blij mee en tegelijkertijd vind ik het heel pijnlijk dat we op deze manier ons werk moeten doen.

Waar kan ik de begroting nalezen?

U kunt de begroting nalezen via: https://zutphen.pcportal.nl/. Hieronder vindt u een samenvatting van de begroting van 2021.

Toelichting wethouder Harry Matser

Veel gemeenten kampen op dit moment met een flink tekort op hun begroting. Net als Zutphen kunnen zij de toegenomen vraag in het Sociaal Domein in combinatie met jarenlange bezuinigingen door het Rijk niet langer opvangen. Het college en de gemeenteraad hebben voor en tijdens de begrotingsbehandeling wederom een helder signaal afgegeven aan het Rijk. Met grote tegenzin zijn we gedwongen rigoureuze bezuinigingen en lastenverzwaring door te voeren door de bezuinigingsdrift van het Rijk. Dat treft onze inwoners en heeft direct en op langere termijn een negatieve invloed op onze leefomgeving.

De gemeenteraad heeft het college opgedragen met een structureel sluitende begroting te komen maar nu, na drie jaren bezuinigingen en lastenverzwaringen, komen we tot de conclusie dat het zo niet verder door kan gaan. Het heeft in deze situatie geen enkele zin om hier en daar de gemeente eenmalig wat geld toe te stoppen. De premier en verschillende ministers hebben hun mond vol van een sterke overheid. Dat begint in de gemeente dicht bij mensen. Mijn oproep aan Den Haag is dan ook: er moet nu structureel geld bij! 

Financiële situatie gemeente Zutphen

De begroting voor 2021 is realistisch geraamd: de kosten zijn zo realistisch mogelijk ingeschat en de inkomsten zijn niet hoger ingeschat dan wat - op basis van de feiten - wordt verwacht. Het tekort van €3 miljoen is met name ontstaan doordat:

  • De vraag naar ondersteuning bij de onderdelen Jeugd en WMO blijft stijgen terwijl het Rijk haar financiering heeft gebaseerd op een daling van de vraag.
  • De kosten (bijvoorbeeld salariskosten van aanbieders) in het Sociaal Domein, met name voor WMO en Jeugd blijven stijgen en het geld dat de gemeente daarvoor ontvangt onvoldoende is.
  • Nieuwe taken vanuit het Rijk worden overgedragen. Voor het uitvoeren van die taken is echter onvoldoende geld beschikbaar gesteld. Bijvoorbeeld huishoudelijke hulp en het abonnementstarief.
  • De gemeente investeert in de bedrijfsvoering van de organisatie, met name in de ICT.

Wat zijn de belangrijkste lastenverzwaringen/bezuinigingen?

Het tekort van €3 miljoen is voor een bedrag van bijna €2 miljoen gedekt door lastenverzwaring voor inwoners en bedrijven. Het gaat dan om de volgende bezuinigingen:

  • De OZB is verhoogd met 10%
  • Parkeertarieven en parkeervergunningen worden 20% duurder
  • Er komt een zogenaamde forensenbelasting. Dit is een belasting voor mensen die langer dan 90 dagen in Zutphen verblijven, maar hier geen vaste verblijfplaats hebben.

Daarnaast bezuinigt de gemeente voor een bedrag van €1 miljoen op verschillende uitgaven. Deze bezuinigingen zijn het resultaat van het zo genoemde spoor 2. In spoor 2 hebben medewerkers, met ondersteuning van een externe begeleider, aangegeven op welke onderdelen de gemeente Zutphen nog geld kan besparen. Op de website van de raad is het overzicht van spoor 2 maatregelen te bekijken. Via de link kunt u de stukken openen die gaan over de meerjarenbegroting 2021 – 2024.

Wat zijn de belangrijkste wijzigingen die de gemeenteraad heeft aangebracht?

Tijdens de behandeling van de begroting heeft de gemeenteraad een aantal wijzigingsvoorstellen besproken:

  • Een meerderheid van de raad heeft de volgende bezuinigingen voor minimaal 1 jaar afgewezen:
    • Bezuiniging op de gladheidsbestrijding
    • Bezuiniging op de peuteropvang
    • Bezuiniging sluiten van de noodopvang voor uitgeprocedeerde asielzoekers
  • Er komt een burgerplatform voor meningen en ideeën over de energietransitie

Om de structureel sluitende begroting voor 2021 niet in gevaar te brengen zijn voor deze wijzigingen alternatieve bezuinigingsmaatregelen aangedragen.

Wordt er ook op personeel bezuinigd?

Uit een benchmark blijkt dat de overhead (deel van het budget dat wij aan ondersteunende taken van de eigen organisatie besteden) van de gemeente Zutphen op het gemiddelde ligt van een groep vergelijkbare gemeenten. Het is de bedoeling van het college om deze kosten onder het gemiddelde te brengen. In de komende jaren wil de gemeente daarom kijken of de formatie van de organisatie teruggebracht kan worden. Er is een bezuiniging opgenomen in de begroting voor de overhead die in verschillende jaren oploopt naar €600.000. Deze bezuiniging bestaat vooral uit het verlagen van de formatie. Ook via maatregelen bij andere onderdelen van de organisatie verlaagt de gemeente de komende jaren de formatie met 10 fte. In overleg met de ondernemingsraad wordt er een plan van aanpak opgesteld.

Belangrijke uitgangspunten hierbij zijn:

  • Het proces vindt zorgvuldig plaats en de ondernemingsraad wordt betrokken.
  • De formatie wordt zo veel mogelijk verminderd via natuurlijk verloop. Het is niet de bedoeling om in dit proces te komen tot gedwongen ontslagen.