21-09-2026
Meer natuur, meer beleving en zichtbaar erfgoed | Waterschap Rijn en IJssel en de gemeente Zutphen willen samen de Hoofdgracht rond de binnenstad van Zutphen opnieuw inrichten. Door het water weer beter te laten stromen, verbetert de waterkwaliteit. Ook ontstaat meer ruimte voor waterplanten en dieren. Tegelijk wordt het historische karakter van de gracht versterkt. Als de gemeenteraad en het algemeen bestuur van het waterschap met de plannen instemmen, kan de uitvoering in het voorjaar van 2027 starten.
Snellere stroming
De Hoofdgracht is gevuld met water uit de Berkel. Omdat het water nu bijna niet stroomt, is de waterkwaliteit minder goed. Daarom legt het waterschap onder water een smalle geul aan. Hierdoor gaat het water sneller stromen. Boven water blijft de gracht er hetzelfde uitzien als nu: breed en open. Ook komt er meer ruimte voor water- en oeverplanten, zoals gele plomp en riet.
Meer stroming zorgt voor schoner water en een betere leefomgeving voor vissen, waterdieren en planten. Daarmee draagt het project bij aan een gezonde en natuurlijke Berkel, en helpt het waterschap te voldoen aan de Europese eisen voor waterkwaliteit.
“Met deze herinrichting maken we het water gezonder en aantrekkelijker voor planten en dieren. Het is mooi dat we natuur, waterkwaliteit en de unieke uitstraling van de Hoofdgracht kunnen combineren in één project.”
Heemraad Peter Schrijver van het waterschap
Historisch erfgoed
Tegelijkertijd wil de gemeente rekening houden met de cultuurhistorische waarde van de Hoofdgracht. Met de herinrichting van de Hoofdgracht worden de contouren van de oude verdedigingswerken weer zichtbaar gemaakt. Met name in de 17e en 18e eeuw had de Hoofdgracht namelijk een belangrijke functie voor de verdediging van de stad. Langs de Hoofdgracht lagen verschillende verdedigingswerken, zoals bastions en ravelijnen. Vanuit deze geschiedenis is de Hoofdgracht nog steeds beschermd als cultureel erfgoed.
“De Hoofdgracht is een bijzondere plek in onze stad. Het vertelt het verhaal van Zutphen als vestingstad. Straks maken we die geschiedenis weer beter zichtbaar. Tegelijkertijd geven we water en natuur meer ruimte. Dat past bij de verbouwing van de stad: we maken Zutphen groener en klaar voor de toekomst.”
Wethouder Sjoerd Wannet van de gemeente Zutphen
Besluiten gemeenteraad en algemeen bestuur
Op 24 september besluit de gemeenteraad van Zutphen over de financiële bijdrage voor het project. Het algemeen bestuur van het waterschap neemt in het voorjaar van 2027 een besluit.
Na akkoord van de gemeenteraad en het algemeen bestuur, starten de partijen met de werkzaamheden.
Inloopbijeenkomst voor bewoners en belangstellenden
Vooraf zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd. Daaruit blijkt dat de nieuwe inrichting niet zorgt voor wateroverlast. Omwonenden en gebruikers van de gracht houden we tijdens het project op de hoogte van de plannen en werkzaamheden.
Bewoners en belangstellenden nodigen we uit voor een inloopbijeenkomst op dinsdag 13 oktober 2026 in Wijkcentrum Waterkracht.